Erfbelasting als je samenwoont
Samenwoners erven niet vanzelf van elkaar, maar met een testament wel. Hoeveel erfbelasting je partner dan betaalt, hangt af van of jullie voor de Belastingdienst partners zijn.
Gepubliceerd · 6 min lezen · 5 bronnen
Inhoud
Erven samenwoners van elkaar?
Niet volgens de wet. Samenwoners erven volgens het versterferfrecht niet van elkaar, ook niet met een samenlevingscontract. Wil je dat je partner erft, dan laat je bij de notaris een testament opmaken (Rijksoverheid). Pas daarna gaat het over de vraag hoeveel erfbelasting je partner betaalt.
In het testament of in het samenlevingscontract kan de notaris ook een verblijvingsbeding opnemen, zodat wat jullie samen bezitten, zoals het huis, bij de langstlevende blijft. Hoe een testament werkt en wat de legitieme portie van kinderen is, lees je in Testament als je samenwoont.
Wanneer is je partner een partner voor de erfbelasting?
Als jullie aan alle voorwaarden van de Belastingdienst voldoen, en dat minstens 6 maanden vóór het overlijden. Jullie zijn allebei meerderjarig, staan op hetzelfde adres ingeschreven in de BRP, zijn geen familie in de rechte lijn, hebben geen andere partner voor de erfbelasting en hebben een notarieel samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting.
Hebben jullie geen notarieel samenlevingscontract, dan tellen jullie toch als partners als jullie aan de andere voorwaarden voldoen en minstens 5 jaar op hetzelfde adres staan ingeschreven. Een contract dat jullie zelf hebben opgesteld, telt hier niet: het moet door de notaris zijn opgemaakt.
- Allebei meerderjarig.
- Op hetzelfde adres ingeschreven in de Basisregistratie Personen.
- Geen bloedverwanten in de rechte lijn, zoals ouder en kind.
- Geen andere persoon die voor de erfbelasting je partner is.
- Een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting (6 maanden) – of zonder contract 5 jaar op hetzelfde adres.
Hoeveel vrijstelling krijgt een samenwonende partner?
In 2026 € 828.035, net zoveel als een echtgenoot of geregistreerd partner. Over dat deel van de erfenis betaal je geen erfbelasting. Voldoen jullie niet aan de voorwaarden, dan is de vrijstelling € 2.769, net als voor een vriend, een broer of een zus (Belastingdienst).
€ 828.035
Krijg je na het overlijden een nabestaandenpensioen, dan betaal je daarover geen erfbelasting. Wel wordt de partnervrijstelling verlaagd met de helft van de waarde van je toekomstige pensioenuitkeringen. Er blijft in 2026 altijd minimaal € 213.915 over. Een AOW- of Anw-uitkering verlaagt de vrijstelling niet (Belastingdienst).
Welk tarief betaalt een samenwonende partner?
Over wat boven de vrijstelling uitkomt, betaalt een partner voor de erfbelasting 10 procent tot € 158.669 en 20 procent daarboven, net als een kind (Belastingdienst, 2026). Wie niet als partner telt, valt onder de overige verkrijgers: 30 procent tot € 158.669 en 40 procent daarboven.
| Partner voor de erfbelasting | Geen partner | |
|---|---|---|
| Vrijstelling | € 828.035 | € 2.769 |
| Tarief tot € 158.669 | 10 % | 30 % |
| Tarief boven € 158.669 | 20 % | 40 % |
- Vrijstelling
- Partner voor de erfbelasting: € 828.035
- Geen partner: € 2.769
- Tarief tot € 158.669
- Partner voor de erfbelasting: 10 %
- Geen partner: 30 %
- Tarief boven € 158.669
- Partner voor de erfbelasting: 20 %
- Geen partner: 40 %
Wat regelen we het best nu al?
Twee dingen bij de notaris: een testament, zodat jullie van elkaar erven, en een notarieel samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting, zodat jullie na 6 maanden partners zijn voor de erfbelasting. Zorg ook dat jullie allebei op hetzelfde adres staan ingeschreven. Wat er in een samenlevingscontract staat, lees je in Samenlevingscontract.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels veranderen, en elke situatie is anders. Ga voor jullie situatie naar een notaris of advocaat.
Veelgestelde vragen
- Heb je een samenlevingscontract nodig voor de partnervrijstelling?
- Niet altijd. Met een notarieel samenlevingscontract met zorgverplichting tellen jullie na 6 maanden samen op één adres als partners. Zonder contract kan dat pas na 5 jaar op hetzelfde adres.
- Hoeveel erfbelasting betaalt een samenwonende partner in 2026?
- Als partner voor de erfbelasting geldt een vrijstelling van € 828.035, daarboven 10 procent tot € 158.669 en 20 procent daarboven. Anders is de vrijstelling € 2.769 en het tarief 30 tot 40 procent.
- Erft mijn partner met een samenlevingscontract van mij?
- Nee. Een samenlevingscontract maakt je partner geen erfgenaam. Daarvoor is een testament bij de notaris nodig.
- Verlaagt een nabestaandenpensioen de vrijstelling?
- Ja, met de helft van de waarde van de toekomstige uitkeringen, maar er blijft in 2026 altijd minimaal € 213.915 over. AOW en Anw tellen niet mee.
Bronnen
- Hoe regel ik de erfenis als ik samenwoon? – Rijksoverheid
- Wie zijn partners voor de erfbelasting? – Belastingdienst
- Hoeveel vrijstelling heb ik in 2026 voor de erfbelasting? – Belastingdienst
- Tarieven erfbelasting 2026 – Belastingdienst
- Lijfrente of pensioen na overlijden partner – betaal ik erfbelasting? – Belastingdienst