Als je samenwonende partner overlijdt

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels veranderen, en elke situatie is anders. Ga voor jullie situatie naar een notaris of advocaat.

Erft de achterblijvende partner?

Niet zonder testament. Rijksoverheid schrijft dat je volgens het wettelijke erfrecht niet van elkaar erft als je ongehuwd en zonder geregistreerd partnerschap samenwoont. Ook een samenlevingscontract verandert dat niet. Hoe je dat met een testament regelt, staat in Testament als je samenwoont.

Wat gebeurt er met wat jullie samen hebben?

Dat hangt af van een verblijvingsbeding. Volgens Rijksoverheid zorgt zo'n beding ervoor dat gemeenschappelijke bezittingen na het overlijden van een partner automatisch van de andere partner worden. Het kan in een testament staan, in het samenlevingscontract of in de akte die jullie tekenden toen jullie samen een huis kochten. Zonder beding blijft jouw eigen deel van jou, en gaat het deel van je partner naar diens erfgenamen.

Mag je in de huurwoning blijven?

Ben je medehuurder, dan zet je de huur als huurder voort (artikel 7:268 BW). Je kunt de huur dan binnen zes maanden na het overlijden opzeggen, maar dat hoeft niet. Medehuurder ben je als jullie het huurcontract samen tekenden, of als je het werd via artikel 7:267 BW. Dat staat uitgelegd in Intrekken bij je partner.

Ben je geen medehuurder, maar woonde je er wel en hadden jullie een duurzame gemeenschappelijke huishouding, dan zet je de huur zes maanden voort. Wil je daarna blijven, dan moet je binnen die zes maanden een vordering bij de rechter instellen. De rechter wijst die in ieder geval af als je niet aannemelijk maakt dat je aan de voorwaarden voldoet, als je financieel onvoldoende zekerheid biedt voor de huur, of als er voor de woning een huisvestingsvergunning nodig is die je niet hebt.

Heb je recht op een Anw-uitkering?

Misschien. Voor de Algemene nabestaandenwet telt een ongehuwde volwassene die met een andere ongehuwde volwassene een gezamenlijke huishouding voert als getrouwd (artikel 3 Anw). Daarvan is sprake als jullie je hoofdverblijf in dezelfde woning hebben en voor elkaar zorgen, bijvoorbeeld door bij te dragen aan de kosten van het huishouden. Hebben jullie een kind samen of een geldend samenlevingscontract met een wederzijdse bijdrage aan de huishouding, dan wordt een gezamenlijke huishouding in ieder geval aangenomen.

Samenwonen alleen is niet genoeg voor een uitkering. Recht op een nabestaandenuitkering heb je als je een ongehuwd kind jonger dan 18 jaar hebt dat niet tot het huishouden van een ander behoort, of als je arbeidsongeschikt bent (artikel 14 Anw).

Hoeveel erfbelasting betaalt de partner?

Erft je partner via een testament, dan krijgt hij of zij de partnervrijstelling van € 828.035 (2026) als jullie aan de voorwaarden van de Belastingdienst voldoen: onder meer op hetzelfde adres ingeschreven, met een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting, of zonder contract minstens vijf jaar op hetzelfde adres. Voldoen jullie daar niet aan, dan is de vrijstelling € 2.769.

Wat kunnen jullie vooraf regelen?

• Maak een testament bij de notaris als jullie van elkaar willen erven. Zie Testament als je samenwoont.
• Leg in een samenlevingscontract vast wat van wie is, met een verblijvingsbeding als jullie dat willen.
• Word allebei huurder of medehuurder als jullie huren.
• Vertel elkaar waar belangrijke papieren liggen: testament, contracten, verzekeringen en leningen. Woorden als legitieme portie staan in de begrippenlijst.