Testament als je samenwoont
Veel mensen denken dat je na een paar jaar samenwonen vanzelf van elkaar erft. Dat klopt niet, hoe lang jullie ook samenwonen. Daarvoor is een testament nodig.
· 6 min lezen
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels veranderen, en elke situatie is anders. Ga voor jullie situatie naar een notaris of advocaat.
Erven samenwoners van elkaar?
Nee. Rijksoverheid schrijft dat je volgens het wettelijke erfrecht niet van elkaar erft als je ongehuwd en zonder geregistreerd partnerschap samenwoont. Dat geldt ook als jullie al jaren samenwonen of samen kinderen hebben. Een partner met een samenlevingscontract is alleen erfgenaam als de overledene dat in een testament heeft bepaald, schrijft de KNB. Het hele verschil met trouwen staat in Samenwonen, partnerschap of trouwen?.
Hoe maak je een testament?
Een testament maak je bij de notaris. Volgens artikel 4:94 BW kan dat alleen in een notariële akte, of door een zelf geschreven stuk bij de notaris in bewaring te geven. Of iemand een testament heeft gemaakt, kun je na een overlijden navragen bij het Centraal Testamentenregister.
Wat is de legitieme portie van de kinderen?
Kinderen hebben recht op hun legitieme portie, ook als het testament hun niets geeft. Dat is de helft van de waarde van het erfdeel dat ze zonder testament zouden krijgen. Hebben jullie een samenlevingscontract, dan kan de notaris in het testament regelen dat de kinderen hun legitieme portie pas kunnen opeisen als jullie allebei zijn overleden, schrijft Rijksoverheid. Zijn jullie een samengesteld gezin, dan is het extra belangrijk om samen te bespreken wat jullie willen.
Hoeveel erfbelasting betaalt je partner?
Erft je partner via een testament, dan telt de Belastingdienst jullie als partners als jullie in de zes maanden voor het overlijden aan alle voorwaarden voldoen: jullie zijn allebei volwassen, staan op hetzelfde adres in de BRP, zijn geen familie in de rechte lijn, er is geen andere partner, en jullie hebben een notarieel samenlevingscontract met een wederzijdse zorgverplichting. Zonder contract zijn jullie partners als jullie aan de andere voorwaarden voldoen en minstens vijf jaar onafgebroken op hetzelfde adres staan ingeschreven.
€ 828.035
Voldoen jullie niet aan de voorwaarden, dan is de vrijstelling € 2.769, net als voor een vriend of een zus. Voor een kind is de vrijstelling € 26.230 (2026).
Wat is een verblijvingsbeding?
Een afspraak dat gezamenlijke bezittingen, zoals het huis, naar de langstlevende gaan als een van jullie overlijdt. Veel samenwoners hebben zo'n beding in hun samenlevingscontract staan. Het kan ook in de akte die jullie tekenen als jullie samen een huis kopen. Een verblijvingsbeding vervangt geen testament: het gaat alleen over wat jullie samen hebben.
Kun je een testament later veranderen?
Ja. Een nieuw testament maak je net als het eerste bij de notaris. Kijk jullie testament na als er iets groots verandert, zoals een kind, een ander huis of trouwen.
Veelgestelde vragen
- Erft mijn partner als we een samenlevingscontract hebben?
- Nee. Een samenlevingscontract maakt je partner geen erfgenaam. Daarvoor is een testament bij de notaris nodig.
- Hoeveel krijgen de kinderen als ik alles aan mijn partner nalaat?
- Ze kunnen hun legitieme portie vragen: de helft van de waarde van het erfdeel dat ze zonder testament zouden krijgen.
- Wanneer krijgt een samenwonende partner de partnervrijstelling?
- Als jullie zes maanden een notarieel samenlevingscontract met wederzijdse zorgverplichting hebben en op hetzelfde adres staan, of zonder contract minstens vijf jaar op hetzelfde adres staan – en aan de andere voorwaarden voldoen.
Bronnen
- Hoe regel ik de erfenis als ik samenwoon? – Rijksoverheid
- Wie is erfgenaam? – Koninklijke Notariële Beroepsorganisatie (notaris.nl)
- Artikel 4:94 BW – Vorm van een uiterste wil – Overheid.nl, wetten.overheid.nl
- Ik heb een partner en krijg een erfenis – hoe zit dat met de erfbelasting? – Belastingdienst
- Ik krijg een erfenis in 2026 – hoeveel vrijstelling heb ik? – Belastingdienst