Samenlevingscontract

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels veranderen, en elke situatie is anders. Ga voor jullie situatie naar een notaris of advocaat.

Wat is een samenlevingscontract?

Een overeenkomst tussen samenwoners over hun geld en spullen. Jullie kunnen er bijvoorbeeld in afspreken hoe jullie de dagelijkse kosten en de bankrekeningen regelen, wie de kosten van de kinderen draagt, hoe jullie bezittingen verdelen als jullie uit elkaar gaan, en wat er met gezamenlijke bezittingen gebeurt als een van jullie overlijdt.

Wat geldt zonder contract?

Dan blijven jullie vermogens gescheiden. Wat van een van jullie is, blijft van die persoon, ook na een breuk. Wat jullie samen kopen, is van jullie samen, en ieder kan altijd verdeling vragen (art. 3:178 BW). Er is geen partneralimentatie. Meer in Als samenwoners uit elkaar gaan.

Zelf maken of naar de notaris?

Je mag een samenlevingscontract zelf maken. Een notarieel contract heeft wel gevolgen die een zelfgemaakt contract niet heeft:

• Jullie worden fiscale partners voor de inkomstenbelasting als jullie op hetzelfde adres staan ingeschreven.
• Jullie worden toeslagpartners. Het inkomen en vermogen van jullie allebei telt dan mee voor de toeslagen.
• Het is soms verplicht, bijvoorbeeld als je partnerpensioen wilt regelen.
• Met een wederzijdse zorgverplichting erin zijn jullie na minstens zes maanden samenwonen partners voor de erfbelasting. Zonder notarieel contract kan dat pas na vijf jaar op hetzelfde adres.

Voor een notarieel contract moeten jullie allebei meerderjarig zijn en niet onder curatele staan. De kosten verschillen per notaris.

Regelt het contract ook de erfenis?

Nee. Samenwoners erven zonder testament niet van elkaar. Een testament maak je bij de notaris: een uiterste wil kan alleen bij notariële akte, of als onderhandse akte die je aan een notaris in bewaring geeft (art. 4:94 BW). Wel kunnen jullie in het samenlevingscontract of het testament een verblijvingsbeding opnemen, zodat gezamenlijke bezittingen bij de langstlevende blijven.

Zijn jullie partners voor de erfbelasting, dan geldt in 2026 een vrijstelling van € 828.035. Anders is die voor een vriend of andere erfgenaam € 2.769. Meer in Samenwonen, partnerschap of trouwen?.

Wat hoort er niet in het contract?

Het gezag over een kind. Dat regelen ouders niet met een contract tussen hen, maar via erkenning: sinds 2023 krijgt een ongehuwde vader die zijn kind erkent automatisch samen met de moeder het gezag. Meer in de begrippenlijst.

Wat zet je erin?

• Huis: van wie het is of wie op het huurcontract staat, en wie de eigen inbreng heeft betaald.
• Inboedel en wat ieder meebrengt: een eenvoudige lijst van wat van wie is.
• Leningen: wie in het contract staat en wie elke maand wat betaalt.
• Gezamenlijke kosten: fifty-fifty, naar inkomen of via een gezamenlijke rekening. Meer in De huur delen.
• Uit elkaar: wie in het huis kan blijven en hoe het deel van de ander wordt overgenomen.
• Overlijden: een verblijvingsbeding, en een afspraak om allebei een testament te maken.

Waar krijg je hulp?

Bij een notaris als jullie een notarieel samenlevingscontract, een testament of een verblijvingsbeding willen, en bij een advocaat als jullie juridisch advies willen. Kijk opnieuw naar het contract als er iets groots verandert: een kind, een nieuw huis, een erfenis.