Begrippenlijst voor samenwoners

Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Regels veranderen, en elke situatie is anders. Ga voor jullie situatie naar een notaris of advocaat.

Wat is samenwonen zonder te trouwen?

Een stel dat samenwoont zonder getrouwd te zijn of een geregistreerd partnerschap te hebben. Op 1 januari 2026 leefden 1.128.328 paren zo, 25,8 % van alle paren. Meer in Samenwonen in cijfers.

Wat is een samenlevingscontract?

Een contract waarin samenwoners afspraken maken over de dagelijkse kosten, de kosten van kinderen, de verdeling van bezittingen als ze uit elkaar gaan en wat er gebeurt als een van hen overlijdt. Je kunt het zelf maken of bij de notaris laten opstellen. Meer in Samenlevingscontract.

Wat is een verblijvingsbeding?

Een afspraak in een samenlevingscontract of testament dat gezamenlijke bezittingen, zoals het huis, bij de langstlevende blijven als een van jullie overlijdt.

Wat betekent hoofdelijk aansprakelijk?

Dat de verhuurder of de bank het hele bedrag van ieder van jullie kan vragen, maar maar één keer (art. 6:7 BW). Zonder zo’n afspraak in de wet of het contract is ieder voor een gelijk deel verbonden (art. 6:6 BW). Meer in De huur delen.

Wat is een medehuurder?

Iemand die naast de huurder ook zelf huurder is. Een samenwonende partner kan medehuurder worden na minstens twee jaar samenwonen met een duurzame gemeenschappelijke huishouding, met instemming van de verhuurder of via de rechter (art. 7:267 BW). Overlijdt de huurder, dan zet de medehuurder de huur voort (art. 7:268 BW).

Wat is een medebewoner?

Iemand die op jouw adres staat ingeschreven maar niet je toeslagpartner is. Voor de huurtoeslag telt het inkomen van een medebewoner mee, voor de andere toeslagen niet. Trek je zonder samenlevingscontract bij je partner in, dan word je meestal medebewoner. Meer in Intrekken bij je partner.

Wat is een gemeenschap?

Als iets van twee of meer mensen samen is, zoals een huis dat jullie samen kopen. Zonder andere afspraak zijn de aandelen gelijk, en ieder kan altijd verdeling vragen (art. 3:166 en 3:178 BW). Meer in Samen een huis kopen.

Wat is de startersvrijstelling?

Een vrijstelling van overdrachtsbelasting voor kopers die meerderjarig en jonger dan 35 zijn en zelf in de woning gaan wonen. In 2026 mag de woning niet meer dan € 555.000 waard zijn. Anders is de overdrachtsbelasting 2 % voor een huis waar je zelf woont.

Wat is een fiscaal partner?

Iemand met wie je voor de inkomstenbelasting samen aangifte kunt doen en inkomsten en aftrekposten mag verdelen. Samenwoners op hetzelfde adres zijn fiscale partners als ze onder meer een notarieel samenlevingscontract hebben, samen een kind hebben of samen eigenaar zijn van het huis waarin ze wonen.

Wat is een toeslagpartner?

Iemand wiens inkomen en vermogen meetellen voor jouw toeslagen. Een samenwonende partner is toeslagpartner bij onder meer een notarieel samenlevingscontract, een gezamenlijk kind, een gezamenlijke koopwoning of als er een minderjarig kind van een van beiden op het adres woont. Meer in Kosten voor kinderen in een samengesteld gezin.

Wat is de beslagvrije voet?

Het deel van het inkomen dat de deurwaarder bij beslag moet laten staan om van te leven. In 2026 is die voor wie getrouwd is of samenwoont zonder minderjarige kinderen maximaal € 2.905,79 per maand (art. 475da Rv). Het inkomen van een samenwonende partner telt mee bij de berekening. Meer in Samenwonen als een van jullie schulden heeft.

Wat is erkenning?

De manier waarop een vader die niet getrouwd is met de moeder juridisch ouder wordt. Dat gebeurt bij de ambtenaar van de burgerlijke stand of bij de notaris (art. 1:203 BW). Na erkenning hebben de moeder en de erkenner in de regel samen het gezag (art. 1:251b BW).

Wat is een ouderschapsplan?

Een plan met afspraken over de zorg, de omgang, de informatie en de kosten van de kinderen. Ongehuwde ouders met gezamenlijk gezag maken het als ze uit elkaar gaan (art. 1:247a BW). Meer in Als samenwoners uit elkaar gaan.

Wat is co-ouderschap?

Volgens de SVB: het kind woont om beurten ongeveer even vaak bij allebei de ouders, zij betalen de kosten ongeveer gelijk, en de afspraken staan in een ondertekende overeenkomst of een uitspraak van de rechter. Ouders spreken dan samen af hoe de kinderbijslag verdeeld wordt.